Baza Kolejarzy

Wyszukiwarka

Wyszukiwanie rozszerzone

Wybierz pierwszą literę nazwiska

Drukuj

Jan Klistała

Data urodzenia: 09.06.1911 r.
Miejsce urodzenia: Sośnica pow. Zabrze
Imię ojca: Franciszek
Imię matki: Anna
Nazwisko rodowe matki: Bomba
Data śmierci: 25.06.1943 r.
Miejsce śmierci: Obóz koncentracyjny KL Auschwitz
Służba w PKP: Od dnia 1.10.1925 r. pracował w Parowozowni Głównej w Rybniku, gdzie uczył się ślusarstwa w warsztacie kolei państwowej. Był jednocześnie uczniem Szkoły Zawodowej – Dokształcającej w Rybniku. Od dnia 2.10.1928 r. do dnia wybuchu wojny był zatrudniony w PKP jako ślusarz. Na tym stanowisku pracował dalej od 20.09.1939 r., a następnie jako pomocnik palacza parowozu. W okresie od 01.11.1942 r. do dnia aresztowania pracował na kolei jako maszynista parowozu.
Represje – więzienia/obozy: 11.02.1943 r. aresztowany w rybnickiej parowozowni po zakończeniu pracy (przyjeździe z „trasy”) ok. 20.30 przez Gestapo. Więziony i przesłuchiwany w siedzibie Gestapo przy ul. Św. Józefa w Rybniku. W dniu aresztowania funkcjonariusze Gestapo przeprowadzili także wieczorną rewizję w mieszkaniu, gdzie była jego żona i synowie, w poszukiwaniu ukrytej broni. Następnie 13.02.1943 r. został przewieziony do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. Do 31.03 przebywał na bloku nr 2 i był poddawany częstym, brutalnym przesłuchaniom. Ostatecznie tego dnia został wciągnięty do ewidencji obozowej pod nr 111912 jako więzień polityczny. Został przydzielony do pracy w obozowym warsztacie ślusarskim. 25.06.1943 r. Janowi Klistale w obozowym bloku nr 11 odczytany został (oraz innym 12 osobom, w tym Stanisławowi Sobikowi) wyrok policyjnego sądu doraźnego placówki Tajnej Policji Państwowej w Katowicach – wyrok śmierci, który został niezwłocznie wykonany przy Ścianie Straceń przez rozstrzelanie. Oficjalnym powodem śmierci w zaświadczeniu dla rodziny był nagły atak serca.
Służba wojskowa lub konspiracyjna: W okresie 29.10-04.11.1932 r. brał udział w przeszkoleniu wojskowym jako szeregowiec niezawodowy. W ostatnich dniach sierpnia 1939 r. Jan Klistała wraz z innymi pracownikami parowozowni w Rybniku otrzymał od przełożonych polecenie wywiezienia z miasta kolumny kilkunastu parowozów, aby w przypadku wybuchu wojny nie dostały się w ręce okupanta. Transport zdążył dojechać tylko do Kielc, gdyż dalszą ewakuację uniemożliwiło wkroczenie wojsk niemieckich do Polski. Aby móc wrócić bez problemów do domu, Jan Klistała otrzymał od Zarządu Miejskiego w Kielcach zaświadczenie z datą 13.09.1939 r. stwierdzające, że „jest mieszkańcem Rybnika, skąd został ewakuowany i obecnie powraca do miejsca zamieszkania”. W pierwszych miesiącach 1940 r. Jan Klistała bardzo aktywnie włączył się w działalność Związku Walki Zbrojnej – organizacji konspiracyjnej, którą współtworzył i którą kierował w Rybniku jego szwagier Stanisław Sobik, przemianowanego następnie na Armię Krajową. Otrzymał w tym czasie pracę na stanowisku pomocnika palacza parowozu, dzięki czemu miał możliwość przemieszczania się po okupowanym kraju. Czasem wyjeżdżał także za granicę – do Czech, Rosji, na Ukrainę (do Dniepropietrowska). Fakt ten wykorzystywał w swej działalności konspiracyjnej. Przewoził w parowozie szlakiem kolejowym materiały sabotażowe i broń. Wraz z Rupertem Urlą, wieloletnim kolegą i współpracownikiem z parowozowni, przeprowadzał akcje sabotażowe, uszkadzając kolejowe łącza sygnalizacyjne, rozjazdy, szyny oraz inne urządzenia trakcyjne, które miały duże znaczenie dla sprawnej pracy kolei zarządzanej przez władze okupacyjne. Często też przewoził nielegalnie komendanta rybnickiego podokręgu ZWZ – Stanisława Sobika przez granicę do Krakowa lub do różnych miejscowości na Śląsku. Dzięki temu, Sobik mógł kontaktować się w sprawach organizacyjnych z wyższym dowództwem, a także miał większe możliwości działania i zakładania nowych jednostek ZWZ poza Rybnikiem. W mieszkaniu Jana Klistały odbywały się także niektóre zebrania rybnickiego ZWZ-AK.
Posiadane odznaczenia: pośmiertnie odznaczony Krzyżem Oświęcimskim 4.11.1987 r. (nr leg. 244-87-9 KO)
Dodatkowe informacje:

Od 1917 r. uczył się w szkole powszechnej, a po jej ukończeniu uczęszczał do Państwowego Gimnazjum w Rybniku. Jednak z uwagi na ciężką sytuację materialną rodziców musiał zrezygnować z nauki w tej szkole po pierwszym półroczu. Dnia 6.08.1935 r. zawarł związek małżeński z Heleną Żurek (zm. 22.08.1985 r.), a z małżeństwa tego urodziło się dwóch synów: Jerzy (ur. 22.12.1935 r.) oraz Henryk (ur. 17.12.1940 r.). Źródło danych : Jerzy Klistała „Pozostaną w mej pamięci – do końca żywota”, Bielsko-Biała 2018 r.

Skany / fotografie:

1. Jan Klistała – zdjęcie przedwojenne
2. Jan Klistała (z lewej) w pracy na kolei, 1935 r.
3. 1942 r. kolejarze przed parowozownią w Rybniku – najwyższy w ostatnim rzędzie – Jan Klistała
4. 1942 r. Jan Klistała w pracy (pierwszy z prawej)
5. Akt zgonu Jana Klistały wydany przez władze obozowe KL Auschwitz 26.06.1943 r.
źródło zdjęć i dokumentu : archiwum rodzinne Jerzego Klistały